الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

43

دقائق العلاج ( فارسي )

چيرگى خون است و اگر رنگش تيره يا سياه و يا سبز بود دليل بر غلبه سوداء مىباشد بيرون آمدن عرق ، با يكى از اين رنگها دليل همجنس بودن خلط با آن رنگ و نيروى طبيعت بيمار است . عرق اگر گنديده باشد دليل بر عفونت خلط است و ترشى مزه عرق از بلغم ، تيزى آن از خلط سودائى تيز ، شيرينى آن از چيرگى خون ، بىمزگى آن از بلغم ، تلخى آن از صفراء خبر مىدهد . [ 2 - پيشاب ( ادرار ) ] 2 - پيشاب از احوال كبد ، كليه ، مثانه و مجارى ادرار ، معده و روده‌ها و وضع اخلاط و رگها به آشكارى خبر مىدهد اما دلالتش بر وضع سينه ، پرده‌هاى سينه ، مغز و مفاصل ضعيف‌تر است در نزد بچه‌هاى شيرخوار پيشاب ممكن است در حال عادى بىرنگ و غليظ باشد و پيش از هفت سالگى از وضع آن درست نمىتوان بر احوال كودك استدلال كرد . در پيشاب به هفت نشانى بايد توجه شود : رنگ ، قوام ، صافى ، تيرگى ، ته‌نشينى ، اندازه بو و كف و بعض از پزشكان وضع آن را در لمس و مزه نيز ذكر كرده‌اند و اينها براى خود آنها خوب است . اگر ادرار سفيد و غليظ باشد دال بر بلغم اگر زرد باشد دليل بر صفراء اگر سرخرنگ باشد بمعنى نابهنجارى خون و ضعف جگر و اگر سياه باشد دليل بر برودت زياد است . اما ميل آن به جمود و سياهى و نيز بدبوئى آن دليل عفونت مىباشد ، بوى ترشى آن حاكى از بلغم است اما رقت آن يا دليل گرفتگى مجارى و يا بدى هضم مىباشد و غلظت آن دليل نضج گرفتن اخلاط است . غلظت پيشاب دريچه‌ها و رقت آن در جوانان طبيعى است . اگر ادرار مدتها رقيق بماند دليل بر بىنضجى اخلاطست و اگر پس از آن غليظ بماند دليل آن است كه طبيعت آغاز به نضج گرفتن كرده غلظت ادرار و ته‌نشين داشتن آن دليل بر نضج گرفتن است اگر غلظت در مدتى طولانى باشد چنانچه در اول مرض رقيق باشد و بعد از مدت كمى